Mapa II Rzeczypospolitej na tle współczesnej Mapy Google – jak wyglądała przedwojenna Polska na dzisiejszym krajobrazie

Druga Rzeczpospolita (1918–1939) to jedno z najbardziej fascynujących rozdziałów polskiej historii. Po 123 latach zaborów państwo polskie odrodziło się w granicach, które ostatecznie ukształtowały się dopiero około 1922–1923 roku. Powierzchnia kraju wynosiła wówczas około 388–390 tysięcy km² (po zajęciu Zaolzia w 1938 r. sięgnęła niemal 390 tys. km²), co czyniło Polskę szóstym co do wielkości państwem Europy. Dziś, patrząc na te granice naniesione na współczesną Mapę Google, widać dramatyczne przesunięcie terytorialne – Polska „przesunęła się” na zachód.

Jak wyglądały granice II RP?

Granice ustalono w wyniku wojen, powstań, plebiscytów i traktatów:

• Zachodnia – traktat wersalski (1919), powstanie wielkopolskie i powstania śląskie. Polska otrzymała dostęp do Bałtyku przez tzw. korytarz pomorski, a Wolne Miasto Gdańsk pozostawało osobnym bytem.
• Wschodnia – traktat ryski (1921) po wojnie polsko-bolszewickiej. Granica biegła od Dźwiny na północy, przez Polesie, aż po Zbrucz na południu. Polska objęła m.in. Wileńszczyznę, Nowogródczyznę, Polesie, Wołyń i Galicję Wschodnią ze Lwowem.
• Południowa – spory z Czechosłowacją o Śląsk Cieszyński, Spisz i Orawę.
• Północna – krótki odcinek wybrzeża i granica z Litwą oraz Łotwą.

Na mapie Google Maps granice te wyglądają dziś zupełnie inaczej niż ówczesne. Interaktywne opracowania (m.in. na streetmap.pl) pozwalają nałożyć dokładny przebieg przedwojennej granicy na współczesne satelitarne i drogowe podkłady. Widać wtedy, jak granica przecina dzisiejsze miasta, drogi i pola.